Αυτή είναι η ιστορία της γυναίκας με τα δύο Βραβεία Νόμπελ, της Μάρια Σκλοντόβσκα, που γεννήθηκε το 1867 στη Βαρσοβία, σε μια Πολωνία πληγωμένη από τη ρωσική κατοχή. Η οικογένειά της δεν είχε πολλά χρήματα και η μικρή Μάρια γνώρισε μια δύσκολη παιδική ηλικία. Η αδελφή της, η Σοφία, πέθανε από τύφο. Δύο χρόνια αργότερα, η μητέρα της πέθανε από φυματίωση. Η Μάρια βρήκε καταφύγιο στις σπουδές, όπου ξεχώριζε.
- Θέλω να γίνω γιατρός, για να θεραπεύω τις ασθένειες!
Πήρε τον ανώτατο βαθμό σε όλα τα μαθήματα και, στα δεκαέξι της χρόνια, ολοκλήρωσε τις σπουδές της όχι μόνο με χρυσό μετάλλιο, αλλά και με ένα μεγάλο πάθος: τη φυσική.
Ήθελε να συνεχίσει αυτό το υπέροχο μορφωτικό ταξίδι. Όμως, στα τέλη του 19ου αιώνα, στην πατρίδα της την Πολωνία, οι ανώτατες σπουδές ήταν απαγορευμένες για τις γυναίκες. Για τη Μαρία, ο δρόμος έμοιαζε να κλείνει.
Εκείνη την εποχή, για μια γυναίκα που ήθελε να σπουδάσει, το Παρίσι ήταν το μέρος όπου έπρεπε να βρίσκεται. Φιλοξενούμενη από την αδελφή της, την Μπρόνια, η Μάρια έφτασε το 1891 στην Πόλη του Φωτός για να φοιτήσει στο περίφημο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης, που δεχόταν γυναίκες.
Από τότε, η Μάρια -που πλέον αποκαλούσε τον εαυτό της Μαρί- αφιέρωσε όλο τον χρόνο της στις σπουδές. Χωρίς έκπληξη, αποφοίτησε πρώτη στο πτυχίο φυσικής.
Συνέχισε αμέσως με μαθηματικά, όπου τερμάτισε δεύτερη σε μια Σορβόννη όπου οι γυναίκες αποτελούσαν μόλις το 3% των φοιτητών.
Με το πτυχίο στα χέρια, ξεκίνησε τη ζωή της ως ερευνήτρια και εργάστηκε πάνω στις μαγνητικές ιδιότητες διαφορετικών ειδών χάλυβα σε ένα εργαστήριο. Εκεί ακριβώς γνώρισε τον καθηγητή Πιερ Κιουρί - μια συνάντηση που άλλαξε τη ζωή της.
Παρά τον έρωτά της, η Μαρί δεν άλλαξε τα σχέδιά της. Άφησε το Παρίσι και επέστρεψε στην Πολωνία. Όμως, μόλις έφτασε, κάτι της έλειπε· ή μάλλον κάποιος: ο Πιερ Κιουρί.
Άρχισαν τότε να ανταλλάσσουν επιστολές. Τελικά, η Μαρί αποφάσισε να επιστρέψει στη Γαλλία, όπου θα μπορούσε να συνεχίσει καλύτερα την έρευνά της… και να ξαναβρεί τον χαμένο χρόνο με τον Πιερ. Παντρεύτηκαν το 1895.
- Μια νέα ζωή άρχισε για μένα, πολύ διαφορετική από τη μοναχική ύπαρξη των προηγούμενων χρόνων. Με τα χρήματα που λάβαμε ως γαμήλιο δώρο αγοράσαμε δύο ποδήλατα, με τα οποία κάναμε εκδρομές έξω από την πόλη.
Μετά τη γέννηση της πρώτης τους κόρης, η Μαρί έθεσε έναν νέο στόχο: να αποκτήσει διδακτορικό στις φυσικές επιστήμες. Για να το πετύχει, έπρεπε να διαλέξει θέμα έρευνας.
- Ας είναι λοιπόν αυτές οι περίφημες ακτίνες του ουρανίου!
Για να πραγματοποιήσει τα πειράματά της, εγκαταστάθηκε σε ένα παλιό εγκαταλειμμένο υπόστεγο. Για εβδομάδες δοκίμαζε κάθε είδους πέτρωμα για να ανακαλύψει αν περιείχε ουράνιο.
- Εκπέμπει υπερβολικά ισχυρές ακτίνες! Κοίτα, Πιερ!
Ο σύζυγός της, που μοιραζόταν μαζί της το μικρό εργαστήριο, εντυπωσιάστηκε επίσης. Παράτησε τις δικές του έρευνες και μαζί ξεκίνησαν μακρές χημικές αναλύσεις.
Τελικά, ο Πιερ και η Μαρί ανακάλυψαν ότι η πισσουρανίτη περιείχε δύο άγνωστα μέταλλα σε απειροελάχιστες ποσότητες. Τα ονόμασαν πολώνιο - προς τιμήν της Πολωνίας - και ράδιο.
- Καταλαβαίνεις; αναφώνησε η Μαρί. Αυτό το ράδιο παράγει ένα εκατομμύριο φορές περισσότερη ακτινοβολία από το ουράνιο· είναι εκπληκτικό!
Η ίδια ονόμασε αυτό το φαινόμενο ραδιενέργεια.
Όμως το ράδιο ήταν κάτι περισσότερο από μια φυσική ενέργεια. Σύντομα ανακάλυψαν ότι μπορούσε να καταστρέψει όχι μόνο υγιή αλλά και άρρωστα κύτταρα, άρα να θεραπεύσει ορισμένους καρκίνους.
Τα επόμενα χρόνια, και μέχρι περίπου το 1940, επικράτησε πραγματική τρέλα του ραδίου. Οι άνθρωποι πίστευαν ότι μπορούσε να θεραπεύσει χιλιάδες ασθένειες. Δυστυχώς, αγνοούσαν τότε ότι αυτό το θαυματουργό προϊόν ήταν εξαιρετικά επικίνδυνο.
Σε μεγάλες δόσεις, τα ραδιενεργά σωματίδια κατέστρεφαν το δέρμα, τα μάτια, εισχωρούσαν στο σώμα και αλλοίωναν τα κύτταρα. Η Μαρί και ο Πιερ υπέφεραν και οι ίδιοι από τις συνέπειες. Τέσσερα χρόνια χειρισμού του ραδίου χωρίς καμία προστασία τους δηλητηρίαζαν αργά.
Το 1903, η Μαρί απέκτησε επιτέλους το διδακτορικό φυσικής που τόσο άξιζε και, στο τέλος εκείνης της χρονιάς, το ζευγάρι τιμήθηκε με το περίφημο Βραβείο Νόμπελ Φυσικής.
Οι διακρίσεις διαδέχονταν η μία την άλλη, αλλά λίγα χρόνια αργότερα, μετά τη γέννηση της δεύτερης κόρης τους, ο Πιερ πέθανε σε ένα τρομερό ατύχημα.
Η Μαρί καταστράφηκε ψυχολογικά. Παρ’ όλα αυτά, δέχτηκε να γίνει καθηγήτρια φυσικής στη Σορβόννη. Ήταν η πρώτη γυναίκα που δίδαξε ποτέ σε αυτό το πανεπιστήμιο.
Με τον καιρό βρήκε τη δύναμη να ξεπεράσει τη θλίψη της και να συνεχίσει μόνη το έργο τους.
Το 1911 τιμήθηκε με δεύτερο Βραβείο Νόμπελ - το Νόμπελ Χημείας.
Το 1914 πραγματοποιήθηκε ένα από τα μεγαλύτερα όνειρά της: άνοιξε το Ινστιτούτο Ραδίου, το οποίο ανέλαβε να διευθύνει. Ήταν ένα μεγάλο ερευνητικό κέντρο φυσικοχημείας, αφιερωμένο στη θεραπεία του καρκίνου με ακτινοβολία.
Όμως ένα τρομερό γεγονός ανέτρεψε τα πάντα: ξέσπασε ο Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος.
- Απίστευτο! αγανακτούσε. Δεν έχουν τη δυνατότητα να κάνουν ακτίνες Χ! Χειρουργούν τους τραυματίες στα τυφλά, χωρίς να ξέρουν πού βρίσκονται οι σφαίρες ή τα θραύσματα!
Πήρε τότε μια μεγάλη απόφαση. Μαζί με τις δύο κόρες της, που ήταν πλέον δεκαεπτά και δέκα ετών, δημιούργησαν ένα ολόκληρο δίκτυο αυτοκινήτων και φορτηγών εξοπλισμένων με ακτινολογικά μηχανήματα, επανδρωμένα από γυναίκες εκπαιδευμένες στην ακτινογραφία.
Το 1918 υπογράφηκε η Ανακωχή. Η Μαρί προσκλήθηκε σε πολλές χώρες και τιμήθηκε με τις μεγαλύτερες διακρίσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες, στο Βέλγιο, στην Ισπανία, στην Ιταλία, στην Ολλανδία και στη Βραζιλία.
Συνέχισε ακούραστα την έρευνά της, παρά την επιβαρυμένη υγεία της, στο εργαστήριο του Ιδρύματος Μαρί Κιουρί.
Στις 4 Ιουλίου 1934, η Μαρί Κιουρί πέθανε από λευχαιμία που προκλήθηκε από τη ραδιενέργεια.
Το 1995, η σορός της και εκείνη του συζύγου της μεταφέρθηκαν στο Πάνθεον. Έγινε έτσι η πρώτη γυναίκα που τιμήθηκε στο Πάνθεον για τα δικά της προσωπικά επιτεύγματα.
Η εξαιρετική πορεία της την κατέστησε μία από τις σημαντικότερες μορφές της σύγχρονης επιστήμης και διαχρονικό σύμβολο αφοσίωσης, επιμονής και χειραφέτησης των γυναικών στην κοινωνία.