Η Μελίνα Μερκούρη γεννήθηκε στην Αθήνα το 1920, σε μια οικογένεια με βαθιές ρίζες στην πολιτική και τον πολιτισμό. Ο παππούς της ήταν δήμαρχος Αθηναίων και ο πατέρας της πολιτικός, γεγονός που την έφερε από μικρή σε επαφή με τον δημόσιο λόγο, τις ιδέες και την ευθύνη απέναντι στην κοινωνία. Από παιδί ξεχώριζε για τον έντονο χαρακτήρα της, την ελευθερία σκέψης και το πάθος της για την τέχνη.
Σπούδασε στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου και πολύ γρήγορα φάνηκε ότι δεν ήταν μια συνηθισμένη ηθοποιός. Η παρουσία της στη σκηνή ήταν εκρηκτική· η φωνή της, το βλέμμα και η ένταση που εξέπεμπε μάγευαν το κοινό. Το θέατρο έγινε το πρώτο μεγάλο της σπίτι, όμως σύντομα την κέρδισε και ο κινηματογράφος.
Η διεθνής αναγνώριση ήρθε με την ταινία «Ποτέ την Κυριακή», όπου η Μελίνα ενσάρκωσε μια ελεύθερη, δυναμική Ελληνίδα, σύμβολο ζωής και χαράς. Ο ρόλος αυτός την έκανε παγκοσμίως γνωστή και της χάρισε βραβεία και υποψηφιότητες, ενώ ταυτόχρονα έφερε την Ελλάδα στο επίκεντρο της παγκόσμιας πολιτιστικής σκηνής.
Όταν στην Ελλάδα επιβλήθηκε η δικτατορία, η Μελίνα βρισκόταν στο εξωτερικό. Αντί να σιωπήσει, ύψωσε τη φωνή της. Αγωνίστηκε ανοιχτά ενάντια στο καθεστώς, μίλησε σε διεθνή μέσα και μετέτρεψε τη φήμη της σε όπλο υπέρ της δημοκρατίας. Η χούντα της αφαίρεσε την ελληνική ιθαγένεια, αλλά εκείνη απάντησε με λόγια που έμειναν στην ιστορία:
— «Γεννήθηκα Ελληνίδα και θα πεθάνω Ελληνίδα».
Με την αποκατάσταση της δημοκρατίας επέστρεψε στην Ελλάδα και στράφηκε ενεργά στην πολιτική. Εκλέχθηκε βουλευτής και αργότερα ανέλαβε το αξίωμα της Υπουργού Πολιτισμού, εργαζόμενη ακούραστα για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Ένα ιδιαίτερα σημαντικό κομμάτι της καλλιτεχνικής της ταυτότητας ήταν και το τραγούδι. Η φωνή της, βαθιά και χαρακτηριστική, είχε έντονη εκφραστικότητα και ψυχή. Μέσα από τα τραγούδια της κατάφερε να μεταδώσει συναίσθημα, αυθεντικότητα και ελληνικό χαρακτήρα, κάνοντάς τα αναγνωρίσιμα σε όλο τον κόσμο.
Η μεγαλύτερη μουσική της επιτυχία συνδέθηκε με την ταινία «Ποτέ την Κυριακή», όπου το τραγούδι «Τα παιδιά του Πειραιά», σε μουσική του Μάνου Χατζιδάκι, έγινε παγκόσμιο σύμβολο της Ελλάδας, κάνοντας τη Μελίνα φωνή της ελληνικής ψυχής στο εξωτερικό.
— «Ελπίζω να δω τα Μάρμαρα πίσω στην Αθήνα προτού πεθάνω. Αν όμως έρθουν αργότερα, εγώ θα ξαναγεννηθώ».
Ένα από τα μεγαλύτερα οράματά της ήταν η επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα στην Ελλάδα. Με πάθος και επιμονή, έθεσε το ζήτημα στη διεθνή κοινότητα και το μετέτρεψε σε παγκόσμιο αίτημα. Παρότι δεν πρόλαβε να δει το όνειρό της να πραγματοποιείται, άφησε πίσω της έναν αγώνα που συνεχίζεται μέχρι σήμερα.
Η Μελίνα Μερκούρη έφυγε από τη ζωή το 1994, αφήνοντας ένα δυσαναπλήρωτο κενό. Όμως η παρουσία της παραμένει ζωντανή. Δεν ήταν μόνο μια σπουδαία ηθοποιός ή μια πολιτικός· ήταν μια γυναίκα που έζησε με πάθος και μίλησε με θάρρος.
Η ιστορία της μας θυμίζει ότι η τέχνη μπορεί να γίνει φωνή ελευθερίας και ότι ο πολιτισμός δεν είναι πολυτέλεια, αλλά ανάγκη.