Ήξερες ότι ακόμη και οι αληθινές ιστορίες αρχίζουν με το «μια φορά κι έναν καιρό»; Ο Κωνσταντίν Μπρανκούζι είναι ένας από τους πιο γνωστούς Ρουμάνους γλύπτες της σύγχρονης εποχής και της μοντέρνας τέχνης. Ο καλλιτέχνης έλεγε ότι πάντοτε εμπνεόταν από την απλότητα, την αγάπη για τη φύση και την κοινή λογική των Ρουμάνων, και αυτά τα στοιχεία διαπερνούν ολόκληρο το έργο του.
Ο μικρός Κωνσταντίν, το πέμπτο παιδί της οικογένειας Μπρανκούζι, γεννήθηκε στις 19 Φεβρουαρίου 1876 κοντά στο Τίργκου-Ζίου. Η Μαρία και ο Νικολάε, οι γονείς του, συνήθιζαν να τον στέλνουν να φυλάει τα πρόβατα σε μια στάνη, όπου περνούσε τον χρόνο του σκαλίζοντας ξύλο και ακούγοντας τις ιστορίες των βοσκών. Έμαθε να σκαλίζει το ξύλο από την παιδική του ηλικία, από τον παππού και τον πατέρα του, οι οποίοι κατασκεύαζαν κάθε είδους αντικείμενα απαραίτητα για το νοικοκυριό· όμως ο μικρός Κωνσταντίν επρόκειτο να μετατρέψει την τέχνη του τεχνίτη σε τέχνη υψηλή. Μια μέρα, όταν ήταν μόλις επτά ετών, το αγόρι ξεκίνησε με τα πόδια προς το Τίργκου-Ζίου, με την επιθυμία να γνωρίσει τον κόσμο πέρα από το χωριό του.
Για να κερδίσει χρήματα, ο Κωνσταντίν εργάστηκε ως μαθητευόμενος σε έναν βαφέα υφασμάτων και σε έναν πωλητή που τον έβαζε να κουβαλά τα βαριά καλάθια των πελατών. Βλέποντας το ταλέντο του, ο εργοδότης του, Ιον Ζαμφιρέσκου, τον βοήθησε να σπουδάσει στη Σχολή Τεχνών και Επαγγελμάτων της Κραϊόβα. Μετά την αποφοίτησή του, ο Μπρανκούζι κατευθύνθηκε στο Βουκουρέστι για να σπουδάσει Καλές Τέχνες.
— Έχεις ταλέντο. Θα τολμούσες να σμιλέψεις την προτομή του στρατηγού Καρόλ Ντάβιλα, του διάσημου γιατρού που μεταρρύθμισε με επιτυχία το ιατρικό σύστημα; τον ρώτησε μια μέρα ο γιατρός Δημήτριε Γκερότα.
Παρότι ο Κωνσταντίν εργάστηκε πολύ για αυτή την προτομή και διαμόρφωσε με δεξιοτεχνία τον γύψο, η επιτροπή που έπρεπε να τον αμείψει αποφάσισε ότι το έργο δεν ήταν αρκετά επιτυχημένο. Λυπημένος και απογοητευμένος, ο Μπρανκούζι αποφάσισε τότε να φύγει από τη χώρα, ακόμη και χωρίς χρήματα. Έτσι ξεκίνησε μόνος του, με τα πόδια, προς το Παρίσι, σε ηλικία μόλις 27 ετών, ονειρευόμενος να μελετήσει την τέχνη σε βάθος και να ανακαλύψει τον κόσμο.
Το ταξίδι ήταν δύσκολο: ο νεαρός κοιμόταν συχνά κάτω από τον ανοιχτό ουρανό, πούλησε το ρολόι και τα ρούχα του, έπλυνε πιάτα σε εστιατόρια, υπέμεινε την πείνα και το κρύο για να μπορέσει να συνεχίσει. Όμως, μετά από έναν χρόνο, έφτασε στη Γαλλία και γράφτηκε στη Σχολή Καλών Τεχνών.
Το 1907, ο Κωνσταντίν έγινε δεκτός ως μαθητευόμενος στο εργαστήριο του Ωγκύστ Ροντέν, ενός πολύ γνωστού Γάλλου γλύπτη της εποχής, που συχνά συγκρινόταν με τον Μιχαήλ Άγγελο.
— Μείνε να δουλέψεις μαζί μου! του πρότεινε ο Ροντέν έπειτα από μόλις έναν μήνα.
— Δάσκαλε, στη σκιά των μεγάλων δέντρων δεν φυτρώνει τίποτα! απάντησε περήφανα ο Μπρανκούζι, εγκαταλείποντας για πάντα το εργαστήριο. Θέλω να βρω τον δικό μου δρόμο!
Έτσι, μεταξύ 1907 και 1910, ο Κωνσταντίν Μπρανκούζι δημιούργησε τρία μεγάλα έργα της νεότητάς του: Η Προσευχή, Το Φιλί (στην πρώτη του εκδοχή) και Η Σοφία της Γης. Πολλές από τις μεταγενέστερες δημιουργίες του εμπνεύστηκαν από πραγματικά πρόσωπα. Πέρα από όλα τα πρόσωπα που σμίλεψε, ο καλλιτέχνης δημιούργησε και άλλες εντυπωσιακές «καθαρές μορφές», που εκφράζουν συναισθήματα όπως ο δυναμισμός, η πνευματικότητα και η ευαισθησία, σε γύψο, μάρμαρο, μπρούντζο και ξύλο. Στο Φιλί χρησιμοποίησε την τεχνική της άμεσης λάξευσης, και το έργο αυτό θεωρείται το πρώτο μοντέρνο γλυπτό του 20ού αιώνα.
Ωστόσο, ελάχιστα έργα του Μπρανκούζι βρίσκονται σήμερα στη Ρουμανία· τα περισσότερα μπορούν να θαυμαστούν στα μεγαλύτερα μουσεία και συλλογές του κόσμου. Γι’ αυτό μπορούμε να πούμε χωρίς αμφιβολία ότι το Τίργκου-Ζίου είναι μια πόλη μοναδική στον κόσμο. Εκεί βρίσκεται το μνημειακό σύνολο Ο Δρόμος των Ηρώων, που δημιουργήθηκε τα έτη 1937–1938. Σχεδόν όλα τα ζευγάρια που φτάνουν στο κεντρικό πάρκο αγκαλιάζονται και φιλιούνται περνώντας κάτω από την Πύλη του Φιλιού και στη συνέχεια συνεχίζουν προς τη Λεωφόρο των Καθισμάτων, κατά μήκος της οποίας υπάρχουν τριάντα πέτρινα καθίσματα, συνδεδεμένα με πλήθος συμβόλων, όπως οι μήνες του ημερολογίου ή στιγμές στοχασμού πάνω στη ζωή και ακόμη και στον θάνατο. Στο Τίργκου-Ζίου βρίσκονται επίσης Το Τραπέζι της Σιωπής και Η Στήλη του Απείρου, που αποτελούν κι αυτά μέρος του γλυπτικού συνόλου γνωστού σε όλους τους Ρουμάνους. Το σύνολο αυτό σχεδιάστηκε ως φόρος τιμής στους ήρωες που έπεσαν κατά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο.
Αφού ολοκλήρωσε αυτό το σύνολο, ο Κωνσταντίν Μπρανκούζι εγκατέλειψε τη Ρουμανία και κατευθύνθηκε ξανά προς τη Γαλλία. Εκείνη την περίοδο ξεκίνησε και ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος, κατά τον οποίο η Ρουμανία βρέθηκε υπό ένα πολύ περίπλοκο και περιοριστικό πολιτικό καθεστώς, που δεν ενθάρρυνε ούτε τη μοντέρνα τέχνη ούτε τη δημιουργικότητα. Αν και ο γλύπτης επιθυμούσε να προσφέρει στο ρουμανικό κράτος τα έργα που είχε δημιουργήσει, οι κομμουνιστές τα αρνήθηκαν· έτσι ο καλλιτέχνης κληροδότησε το εργαστήριό του και τις δημιουργίες του στο γαλλικό κράτος. Σήμερα, το παρισινό του εργαστήριο έχει μετατραπεί σε μουσείο και μπορεί να επισκεφθεί κανείς.
Μετά τον μεγάλο Μπρανκούζι έμειναν περισσότερα από 200 γλυπτά και σχέδια, καθώς και πάνω από 1.500 φωτογραφικές πλάκες. Κατά τη διάρκεια της ζωής του, τα έργα του αγαπήθηκαν αλλά και επικρίθηκαν. Συμμετείχε σε αμέτρητες εκθέσεις στη Ρουμανία, στο Παρίσι, το Λονδίνο, τη Νέα Υόρκη, το Άμστερνταμ και τη Βενετία, και τον επισκέφθηκαν συλλέκτες από κάθε γωνιά του κόσμου. Σταμάτησε να σμιλεύει στις αρχές της δεκαετίας του 1950 και έφυγε από τη ζωή στις 16 Μαρτίου 1957, σε ηλικία 81 ετών.